CPR (Yapı Malzemeleri Yönetmeliği)

CPR (Yapı Malzemeleri Yönetmeliği)

CPR Nedir?
CPR (Yapı Malzemeleri Yönetmeliği), yapılarda kullanılan malzemelerin yangın direnci ve tehlikeli maddelerin sınırlarını düzenlemek amacıyla Avrupa Birliği tarafından yayımlanan bir yönetmeliktir. Kablolar kapsamında; güç, kontrol ve haberleşme kabloları için geçerlidir ve kabloların yangına tepkisini, yangın kar- şısındaki performansını inceler. Bu yönetmelik, yapılarda kullanılan kabloların yangına karşı performans beyanlarını ve CE işaretlemesini zorunlu kılar.

CPR’ a Geçiş

CPR, 1 Temmuz 2013’ te Avrupa Birliği ülkelerinde kanun halinde uygulamaya geçmiştir.

CPR’ ın kablolar için tanımlanmış standartı EN 50575 Cenelec tarafından 2014’ te yayımlanmış, 1 Temmuz 2016 itibariyle de uygulanmaya başlanmıştır. 1 yıllık geçiş aşamasından sonra 1 Temmuz 2017 itibariyle de zorunlu hale gelmiştir.

Kabloların daha önce Avrupa Birliği’nde dolaşımı için LVD’ ye (Low Voltage Directive) göre sadece CE bildirgesi ve üreticinin beyanı yeterli olurken, CPR ile birlikte malzemelere CE işareti iliştirilebilmesi için yangın performans beyanı (DoP) gerekli hale gelmiştir.

Türkiye’ de CPR

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından, Yapı Malzemeleri Tüzüğü’ne (CPR) yö- nelik uyumlaştırma çalışmaları yapılmıştır. Bu çalışmalar neticesinde yönetmelik 10 Temmuz 2013 tarih ve 28703 sayılı Resmi Gazete ’de yayımlanmış ve 1 Temmuz 2013’ te yürürlüğe girmiştir. Bu tarihten itibaren Türkiye’de piyasaya arz edilecek yapı malzemeleri için Performans Beyanı (DoP) düzenlenmesi ve CE işareti iliştirilmesi zorunlu hale getirilmiştir.

1 Temmuz 2017’den itibaren, yapılarda kullanılan, üreticiler tarafından sağlanan tüm kablolar CPR’ ye uygun olmalıdır. Bu zorunluluk sadece Avrupa’ da değil, Türkiye’ de piyasaya arz edilen ürünler için de geçerlidir.

 EN 50575 
CPR dan önce Low Voltage Directive (LVD) Alçak Gerilim Direktifi altında imalatçının kendi beyanı- nına göre CE deklarasyonu ve işaretlemesi yapılması yeterliyken, CPR ile birlikte CE işaretlemesi için Yangın Performans Beyanı (DoP) gerekli hale gelmiş ve beyanlarda bağımsız 3. Kuruluşların da işin içine girdiği bir sistem oluşturulmuştur. Bu sistem EN 50575 standardında açıklanmıştır.

 EN 50575 standardı, 4 ana ilke ortaya koymaktadır;

  • Ürünün yangına karşı tepki sınıflandırması
  • Performansın Değişmezliğinin Değerlendirilmesi ve Doğrulanması (AVCP)
  • DoP (Performans Beyanı)
  • CE markalama

Yangına Karşı Tepki Sınıflandırması

CPR, A’dan F’ye kadar olan yedi yeni sınıfı kapsar; burada A, en iyi yangın performansını (yanmaz); B, C, D, E sınıfları sırasıyla azalan yangın performanslarını ifade eder. F sınıfı ise yangın performans özelliklerinin belirlenemediği ürünlerin sınıfıdır. Bu temel sınıfların yanında ürüne ait duman yoğunluğu seviyelerini gösteren s (s1a, s1b, s2, s3), yanma sırasında damlayan parçacıkların davranışını gösteren d (d0, d1, d2), asitlik derecesini gösteren a (a1, a2, a3) ifadeleri ek sınıflandırmalardır.

EN 50575 standardında kablolar için yangına tepki performans kriterleri ve bu kriterlerin test yöntemleri tanımlanmıştır. 

EN 50575 şu test standartlarına atıf yapar;

  • EN 13501-6: Yapı malzemeleri ve bina elemanlarının yangın sınıflandırması. Bölüm 6: Elektrik kabloları üzerinde yapılan yangına tepki testlerinden gelen verileri kullanarak sınıflandırma
  • EN 50399: Yangın şartlarında kablolar için ortak deney yöntemleri. Alev yayılma deneyi esnasında kablolarda açığa çıkan ısının ve oluşan dumanın ölçülmesi - Deney donanımı, işlemler,   sonuçlar
  • EN 60332-1: Kablolar-Yangın şartları altında elektrik ve fiber optik kablolardaki testler. Bölüm 1-2: Tek yalıtılmış bir tel veya kablo için dikey alev yayılım testi
  • EN 60754-2: Kablolardan yanma sırasında açığa çıkan gazlara uygulanan testler. Bölüm 2: Asidite tayini (pH ölçümü ile) ve iletkenlik (IEC 60754-2)
  • EN 61034-2: Belirtilen şartlarda yanan kabloların duman yoğunluğunun ölçülmesi. Bölüm 2: Deney Yöntemi ve Kurallar
  • EN ISO 1716: Yapı ürünlerinin yangına tepki deneyleri. Yanma ısısının tayini (kalorifik değer)

 

 

 

Performansın Değişmezliğinin Değerlendirilmesi ve Doğrulanması (AVCP)

AVCP sistemi, ürünün uygunluğunun değerlendirilmesinde üçüncü bağımsız bir kuruluşun katılım derecesini tanımlamak için kullanılan bir terimdir. Kablolar yanma performansları sınıflarına göre belli sistemler içinde değerlendirilirler. Ürünün ait olduğu sisteme göre belgelendirme kuruluşu ve üreticiye farklı görevler yüklenir.

Kablolar, AVCP ye göre Sistem 1+, Sistem 3 ve Sistem 4 altında değerlendirilmektedir.